جراحی بای پس

جراحی بای پس

در این روش دو هدف مد نظر است : هدف اول اینکه فرد غذای کمتری میل کند و هدف دوم این‌که مواد غذایی کمتر جذب شود. در این روش دو عمل جراحی، یک جا، روی بیمار انجام می‌شود .
ابتدا معده را با دوختن به دو ناحیه تقسیم کرده و قسمت کوچک‌تر که معمولا حجمی معادل ۵ تا ۱۰ درصد کل معده را دارد، مسئولیت نگهداری غذا را به عهده می‌گیرد. در این روش هیچ قسمتی از معده جدا نمی‌شود و قسمت بزرگتر معده کماکان به ترشح آنزیم‌های معمول می‌پردازد ولی غذا وارد این قسمت نمی‌شود . سپس یک قسمت از روده را به معده ی کوچک‌تر متصل می‌کنند. در این عمل قسمتی از روده که در جذب نقش مهم‌تری دارد از مسیر خارج می‌شود .
بالطبع فرد خیلی سریع‌تر از قبل احساس پر شدن معده و سیری خواهد داشت و در ضمن مواد غذایی کم‌تری نیز جذب می‌شود . در این روش، بیماران، ۸۰ تا ۱۰۰ درصد اضافه وزن خود را از دست می دهند.

چه کسانی کاندید جراحی بای پس معده هستند؟

این روش در بیماران با BMI بالای ۴۰ که رده چاقی درجه ۳ یا مفرط هستند، اساسی ترین روش درمانی محسوب می‌شود .این دسته از بیماران بارها رژیم‌های غذایی مختلف را تجربه کرده ولی متأسفانه قادر به کاهش وزن در حد وزن ایده‌آل خود نشده و پس از پایان دوره‌ی رژیم درمانی به وزنی به مراتب بیش‌تر از وزن اولیه‌ی خود بازگشته‌اند . این بیماران در این دوره، بحران روحی شدیدی را پشت سر می‌گذارند چرا که حاصل رنج‌هایی که در اثر گرسنگی‌های طولانی مدت متحمل شده‌اند را بی‌نتیجه می‌یابند.

عوارض بای‌پس معده چیست؟

كم خونی و استئوپروز كه بدلیل كاهش جذب فولیك اسید، آهن، ویتامین B12 و كلسیم در جریان بای پس معده و اثنی عشر و عدم عبور این مواد از مسیر طبیعی جذب است .
سوء جذب برخی پروتئین ها، مواد معدنی و ویتامینها بدلیل محدودیت مصرف یا عدم جذب كافی آنها
انسداد روده كه عمدتاً بدلیل ندوختن فضای پیترسون و ورود قوسهای روده باریك بداخل این فضاوایجاد فتق داخلی است. شیوع انسداد روده در مواقعی كه بازوی گوارشی (alimentary limb) بصورت رتروكولیك بالا برده میشود بیشتراست .
آمبولی ریوی تامیزان 1% از عوارض نادر این عمل میباشد .
تنگی محل استوما هم درا ناستوموز گاستروژژونوستومی و هم در ژژنوژژونوستومی دیده میشود. بطورشایعتر تنگی گاستروژژونوستومی در فاصله بین 6 تا 12 هفته بعد از عمل ایجاد میشود اما گاهی دیرترهم اتفاق می افتد. علت تنگی های دیررس که درمحل اناستوموز گاستروژژونوستومی و بمیزان 8/6% ایجاد میگردد معمولا ایسکمی بافتی درحین عمل و نیز مصرف طولانی مدت داروهای ضد التهابی NSAID میباشد. درمان این عارضه انجام اندوسکوبی ودیلاتاسیون تنگی با بالون میباشد .
لیك آناستوموز که بطور شایعتر در محل گاستروژژونوستومی رخ میدهد. نشت اناستوموز ژژونوژژونوستومی باتابلوی بریتونیت منتشر خودرامینمایاند. لیک از محل استاپلینگ معده ی باقیمانده (فوندوس) بعلت تنگی اناستوموز ژژونوژژونوستومی وپس زدن محتویات معده و پروگزیمال روده بسمت معده باقیمانده و همچنین در اثر خونریزی داخل معدی میتواند ایجاد شود. اولین وگاهی تنها علامت هشداردهنده لیک اناستوموز تاکیکاردی است. هرگونه تاکیکاردی بالای 120 دردقیقه حتی در شرایط حال عمومی خوب در بیمار میبایست مورد توجه و بررسی قرارگیرد. انسیدانس لیک اناستوموزدربرخی مطالعات از 1 تا 5% میرسد .
خونریزی تاخیری از محل استاپلینگ معده خصوصا در معده باقیمانده، درصورت شک به این عارضه باید سریعا اقدام به لاپاراسکوپی تشخیصی نمود ودرصورت تایید، گاستروتومی طولی و کنترل خونریزی قبل از بالا رفتن فشار داخل معده ولیکیج ازخط استاپلینگ، اقدامی عاجل و ضروری است .
عفونت پورت ورودی استاپلر حلقوی بدلیل تماس مخاط رزكت شده با جدار درحین خروج استاپلر
استفراغ مكرر كه بدلیل خوب نجویدن غذا و حجم كم پاوچ و گاهی انسداد در اثر چسبندگی ها و یا عدم تحمل برخی غذاها مثل گوشت سفت وریش ریش می باشد
اولسر مارژینال كه عمدتاً بدلیل اثر اسید معده وکولونیزاسیون میکروب هلیکوباکتر پیلوری است که اغلب قبل از عمل وجود داشته ودرمان مناسب نشده است. تجویز روتین ماننداومپرازول برای مدت طولانی در دوره پس ازعمل میتواند بسیار مفیدودرمان کننده باشد .
دامپینگ كه بدلیل خوردن غذا های هایپر اسمولار و بسیار شیرین ( نظیر بستنی و شیرینی ) ایجاد می شود .
سنگ صفراوی كه در 36% موارد در همان 6 ماه اول پس از عمل ایجاد گردیده و در نیمی از موارد سمپتوماتیك می شود، لذا برخی از جراحان درهمان زمان عمل، كله سیستكتومی پروفیلاكتیك را قبل از شروع بای پس انجام می دهند .
عارضه سرطان را در قسمت معده باقی مانده و بای پس شده بسیار نادر گزارش كرده اند، بطوریكه این موضوع عامل باز دارنده ای درانجام عمل جراحی و یا منعی در اتخاذ تصمیم به انجام این نوع عمل برای بیماران چاق مفرط نیست. این نكته را باید یادآوری كرد كه عدم دسترسی به باقیمانده معده برای بررسی مخاط معده و اثنی عشر با آندوسكوپ معمولی ونیز عدم امکان انجام اقدامات آندوسكوپیك تشخیصی و درمانی در ناحیه اسفنکتراودی ومجاری صفراوی، از نقاط ضعف و معایب عمل بای پس معده است . اگرچه اخیرا باروشهای مدرن نظیر اندوسکوپی دبل بالون میتوان بطور رتروگرید از مسیر ژژونوژژونوستومی بسمت معده باقیمانده پیشروی کرد وحتی مخاط داخلی انرا بررسی نمود .
میزان مرگ ومیر ناشی از این عمل بسته به جنس، سن و BMI بیماران، كمتر از 1% و در برخی گزارشات 0.5% گزارش شده است وشایعترین علت ان لیک اناستوموز و عفونتهای ریوی است .
عمل بای بس معده عملی دشوار ونیازمند تجربه زیاد جراح است.بالطبع مورتالیتی وموربیدیتی این عمل در دست جراحان باتجربه ای که حداقل به تعداد 100 بیمار عمل کرده باشند و منحنی یادگیری انها کامل شده باشد، باکاهش چشمگیری همراه است .

جراحی بای پس

رژیم غذایی بای‌پس معده

رژیم غذایی بای‌پس معده به‌طور خلاصه به شما می‌گوید که پس از عمل جراحی، شما چه نوع مواد غذایی و به چه اندازه از آن می‌توانید مصرف نمایید. هم‌چنین راه‌های برقراری عادات غذایی جدید را برای کاهش وزنی موفق به شما نشان خواهد داد .
آن‌چه که شما می‌خورید و این‌که چگونه غذا می‌خورید و یا این‌که چه مقدار می‌خورید بعد از جراحی بای‌پس معده تغییر می‌کند. این جراحی آناتومی سیستم گوارشی شما را به سوی کاهش وزن هدایت می‌کند .
در این جراحی حجم معده به اندازه‌ی یک گردو و یا یک تخم مرغ کوچک کاهش می‌یابد و قسمت‌هایی از روده کوچک بصورت یک مسیر فرعی در جهت کاهش جذب به‌کار گرفته می‌شود و شما نیاز خواهید داشت که یک رژیم غذایی خاص را پس از این عمل جراحی پیگیری نمایید. این رژیم شامل این می‌شود که شما چه نوع از مواد غذایی و چه مقدار از آن را در هر وعده باید مصرف نمایید. هم‌چنین باید از سازگاری غذاها و ترکیب صحیح مواد غذایی آگاه باشید .
پیگیری دقیق رژیم غذایی بای‌پس معده شما را به کاهش وزنی سالم‌تر و تغذیه‌ای مناسب‌تر رهنمون می‌سازد .

بعد از عمل جراحی : سه ماه اول

۲ تا ۳ روز پس از عمل شما اجازه خوردن نخواهید داشت. سپس شما طبق یک رژیم پیشرفت‌کننده غذاهای خاصی را مصرف می‌کنید. هدف این رژیم آن است که در یک فرآیند درمانی، کم‌ترین فشار را بر روی نقاط عمل داشته باشیم و به بدن شما زمان بدهیم تا با الگوهای غذایی جدید سازگار شده و به آن عادت نماید .

موارد زیر مراحل معمول این رژیم غذایی را پس از عمل بای‌پس معده نشان می‌دهد :

مایعات
غذاها و مواد غذایی نرم که در دمای اتاق مایع یا نیمه مایع باشند و دارای آب بیشتری نیز باشند مانند: آبگوشت، آب میوه طبیعی( خانگی )، شیر، عصاره‌های صاف شده سوپ و غلات پخته شده، در بیشتر موارد شما به مدت ۲ هفته در رژیم مایعات می‌مانید. به یاد داشته باشید مصرف مایعات باید به‌صورت جرعه جرعه و با قاشق و آرام باشد .
غذاهای پوره‌ای
مواد غذایی با ترکیب خمیری و نرم یا مایعات غلیظ
غذاهای پوره‌ای شامل تکه‌های مجزا نیستند. غذاهای پوره‌ای عموماً به مدت ۳ تا ۴ هفته ادامه می‌یابند. البته این مدت با نظر جراح و متخصص تغذیه قابل تغییر است .

غذاهای سفت
غذاهایی که ترد هستند و آسان جویده می‌شوند مانند: گوشت‌هایی که خوب ریز و کوچک برش خورده‌اند، غذاهای کنسرو شده یا نرم، میوه‌های تازه و سبزیجات پخته .
شما معمولاً به مدت ۸ هفته قبل از شروع غذاهای معمولی باید از غذاهای نرم استفاده کنید که این زمان نیز با صلاح‌دید پزشک معالج یا متخصص تغذیه قابل تغییر است .
در طی این رژیم غذایی شما وعده‌های غذایی کوچکی را در یک روز میل می‌کنید و مایعات را آرام آرام می‌نوشید . توجه داشته باشید که نوشیدن مایعات باید در طی روز و به‌آرامی صورت گیرد نه همراه با وعده‌های غذایی شما .
ممکن است در ابتدا شما با ۶ وعده غذایی کوچک در روز شروع به خوردن کنید سپس این وعده‌ها به ۴ وعده در روز تقلیل می‌یابد و زمانی که این وعده‌ها به ۳ وعده در روز رسید شما یک برنامه غذایی عادی را دنبال خواهید کرد .
وعده‌های غذایی باید شامل پروتئین غنی‌شده باشند مانند گوشت، محصولات لبنی کم‌چرب( ماست، پنیر ) یا تخم‌مرغ. پروتئین به حفظ و بهبود وضعیت بدنی شما بعد از عمل جراحی کمک مؤثری خواهد کرد .
این‌که شما با چه سرعتی از یک مرحله به مرحله‌ی بعدی رژیم غذایی دست پیدا کنید بستگی به آن دارد که بدن شما چگونه با الگوهای غذایی و ترکیب و غلظت آنها سازگاری حاصل کند. بیماران معمولاً سه ماه بعد از عمل جراحی غذاهای عادی را با یک ترکیب سفت‌تر شروع خواهند کرد. اما این مسئله هم ممکن است زودتر اتفاق بیفتد .

 

جراحی بای پس

تغییرات دائمی عادات غذایی جدید

تغییرات در سیستم گوارشی شما منجر به آن می‌شود که شما در هر وعده چه اندازه می‌توانید بخورید و بیاشامید. برای جلوگیری از مشکلات احتمالی و اطمینان از این‌که شما مواد مغذی که نیاز دارید را دریافت کرده‌اید موارد زیر را به‌دقت دنبال کنید .
مقادیر کوچکی میل کنید .
بلافاصله بعد از عمل معده شما تنها تحمل نگهداری یک انس یا ۲۸ تا ۳۰ گرم غذا را دارد. گرچه به دلیل خاصیت ارتجاعی معده در انتهای ماه سوم شما ممکن است قادر به خوردن یک تا یک و نیم فنجان غذا در هر وعده باشید .
خوردن بیش از حد نه تنها کالری بیش از حد نیاز بدن شما می‌رساند بلکه ممکن است موجب درد و تهوع و استفراغ شود. سپس مطمئن باشید که فقط مقادیر توصیه شده را میل کنید و قبل از آن‌که احساس سیری کنید دست از غذا خوردن بکشید .
آرام و آهسته بخورید و بیاشامید .
خوردن و آشامیدن سریع ممکن است موجب سندرم دامپینگ شود. این حالت زمانی اتفاق می‌افتد که غذاها و مایعات به‌سرعت و بیش از حد نرمال وارد روده کوچک شوند . علائم این سندرم عبارتند از: تهوع، استفراغ، اسهال، سرگیجه و تعریق .
برای جلوگیری از سندرم دامپینگ غذاها و مایعات کم‌چرب و کم‌شیرین را انتخاب کنید. آهسته بخورید و آرام بیاشامید . مایعات را ۳۰ دقیقه قبل یا بعد از هر وعده غذایی میل کنید. برای خوردن هر وعده غذایی حداقل ۳۰ دقیقه وقت صرف کنید و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه برای نوشیدن یک فنجان مایع زمان در نظر بگیرید. از خوردن غذاهای پرچرب و شیرین مانند سودای معمولی، آبنبات، شکلات و بستنی بپرهیزید .
غذاها را کامل بجوید .
سوراخ جدیدی که معده‌ی شما را به روده‌ی کوچک متصل می‌کند خیلی کوچک است و قطعات بزرگ‌تر غذا می‌تواند آن را مسدود کند. این انسداد موجب می‌شود که غذا نتواند از معده خارج شده و وارد روده گردد و این امر ممکن است منجر به استفراغ، تهوع و دردهای شکمی شود. پس تکه‌های کوچکی از غذا را مصرف نموده و تاحدی بجوید که به شکل پوره های غلیظ درآید و سپس آن را ببلعید. اگر نمی‌توانید غذا را خوب بجوید و کاملاً نرم کنید از بلعیدن آن خودداری فرمائید .
مایعات را در بین وعده‌های غذایی میل کنید نه همراه آن .
نوشیدن مایعات همراه با غذا می‌تواند موجب درد، تهوع و استفراغ شود درست مثل سندرم دامپینگ. هم‌چنین نوشیدن زیاد مایعات همراه با غذا یا نزدیک آن می‌تواند سبب احساس سیری کاذب شود و در نتیجه شما نمی‌توانید غذای کافی دریافت کنید و بدین ترتیب مواد مغزی لازم به بدن شما نمی‌رسد. جهت جلوگیری از کم‌آبی بدن روزانه ۶ تا ۸ فنجان مایعات توصیه می‌شود .
غذاهای جدید را هم‌زمان تجربه نکنید .
عد از جراحی برخی غذاها ممکن است موجب تهوع، درد و استفراغ شوند یا ممکن است سوراخ معده به روده را مسدود کنند. توانایی تحمل غذاها از فردی به فرد دیگر متفاوت است .
غذای جدیدی را که امتحان می‌کنید قبل از بلعیدن خوب بجوید. اگر غذایی موجب ناراحتی شما شد دیگر آن را نخورید. با گذشت زمان شما ممکن است بتوانید آن غذا را تحمل کنید غذاها و مایعاتی که معمولاً می‌توانند ناراحتی ایجاد کنند شامل: گوشت، نان، ماکارانی، برنج، سبزیجات پخته، شیر و نوشابه‌های کربنات‌دار می‌شود. ترکیبات غذایی که خوب تحمل نمی‌شوند شامل: غذاهای خشک، سخت و چسبناک می‌شوند .
مصرف ویتامین و مکمل‌های معدنی توصیه شده را فراموش نکنید .
بعد از جراحی بدن شما مواد مغذی اصلی را به‌سختی جذب می‌کند چرا که معده شما و قسمتی از روده کوچک شما بای‌پس شده‌اند. برای جلوگیری از کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی، سعی کنید به‌طور منظم ویتامین‌ها و مکمل‌های معدنی را مصرف کنید. این مکمل‌ها شامل مولتی‌ویتامین، مولتی مینرال، کلسیم، آهن، ویتامین B ۱۲ و ویتامین D است .

کاهش وزن و افزایش وزن چگونه؟!

س از جراحی در طی ۲ سال اول به دنبال رعایت رژیم غذایی فوق و تمرینات ورزشی توصیه شده فرد ۵۰٪ تا ۶۰٪ اضافه وزن خود را از دست می‌دهد و می‌تواند مادام‌العمر وزن ایده‌آل خود را حفظ کرده و ثابت نگه دارد. پس به یاد داشته باشید که از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های شیرین، پرچرب و پرکالری بپرهیزید .
تحرک داشته باشید و خوب ورزش کنید تا کاهش وزن شما همراه با فرآیند زیبایی اتفاق بیفتد. مصرف اسنک‌ها( هله هوله‌ها ) و بستنی را کنار بگذارید و از شکم‌چرانی( تمام روز غذا خوردن ) خودداری کنید. تا می‌توانید به مصرف مواد غذایی سالم و طبیعی روی آورید تا هم‌زمان با فرآیند لاغری، پوستی شاداب و جوان داشته باشید. ورزش به شما کمک می‌کند تا پس از لاغری دچار افتادگی کم‌تری در پوست نواحی شکم، پهلوها، بازوها و ران‌ها باشید.

نتایج

كاهش وزن از سایر موارد سریعتر ایجاد می شود. عوارض مهمی چون ریفلاکس معده به مری زخمهای استازوریدی دیابت نوع دوم هایپرلیبیدمی و پرفشاری خون به میزان 65 تا90 درصد بهبودی می یابد. در طی مدت 12 تا 18 ماه پیگیری، متوسط كاهش وزن بیماران شامل 65 تا 80% از اضافه وزن آنها است. 10 تا 15 % بیماران بمرور زمان دچار شكست در كاهش وزن می شوند كه بدلیل مصرف زیاد چربی و تنقلات است. این دسته از بیماران را باید به روش BPD و یا بای پس با بازوی گوارشی بلندتر درمان نمود. درتجربیات شخصی اینجانب طی 3-4 سال گذشته مواردی بوده اند که حتی به وزن ایده ال هم رسیده ا ند بدون انکه عوارض مهمی را تحمل کنند . مراجعات مكرر لازم نیست و تنها بیماران هر 6 تا 8 ماه برای چكاپ، آزمایش و سونوگرافی شكمی اقدام می نمایند . عمل، ترجیحا به روش لاپاراسكوپی انجام می شود و چون باقیمانده معده در شكم نگه داشته میشود لذا عمل جراحی قابل برگشت است. مدت بستری كوتاهتر و پاسخ بدن در بهبودی، سریعتر از روش باز است و مشكلات و عوارض روش باز مانند عفونت زخم، فتق شكاف، چسبندگی و غیره را ندارد . بیماران باید قبل از سیر شدن دست از خوردن غذا بكشند تا دچار درد و ریگورژیتاسیون غذا نشوند . از مصرف گوشتهای ریش ریش و سفت خودداری كنند تا مشكلی در عبور غذا از دهانه و استومای آناستوموز پیدا نكنند .همراه با غذا هرگز مایعات ننوشند تا از گشادی پاوچ جلوگیری گردد . مصرف غذا با حجم کم ترجیحا با قاشق چایخوری و به آرامی و تأنی انجام گیرد و غذا در دهان بخوبی جویده شود. از مصرف غذاهای پر چرب بدلیل افزایش وزن و نیز مواد پر شیرینی به لحاظ ایجاد سندرم دامپینگ پرهیز كنند .

در روز های اول پس از عمل كه مسیر جدید آناتومی و آناستوموزها با گاستروگرافین میل بررسی میشود، رژیم غذایی بیماران شامل مایعات صاف شده، آبمیوه رقیق و بدون قند، و در هفته دوم نوشیدنی های پروتئینی، شیر بدون چربی و سوپ میكس شده، میوه های نرم و چرخ كرده می باشد. بیماران بایستی حداقل تا دو ماه پس از عمل از مصرف بی رویه هر نوع غذایی پرهیز جدی نمایند تاعمل تطابق گوارشی انجام شود. در طی این مدت بیمار با روش جدید تغذیه كاملاً آشنا می شود و مدل مناسب تغذیه خود را بدست می آورد. مصرف روزانه ویتامین، اسید فولیك، آهن و كلسیم و ویتامین B12 از بروز برخی عوارض دیررس جلوگیری می كند .